Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Maj - Czerwiec 2019 » Stosunek pracy » Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy – cz. 1
 
Marcin Jachimowicz

Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy – cz. 1

Pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, powinien niezwłocznie poinformować o tym fakcie swojego przełożonego. Takie zachowanie jest wymagane od pracownika, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala.

1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 1376 ze zm.; dalej: uustwp), która określa m.in. rodzaje świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, warunki nabywania prawa do tych świadczeń, zasady i tryb przyznawania świadczeń, a także ustalania ich wysokości oraz zasady ich wypłaty. Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, któremu uległ ubezpieczony będący pracownikiem, następuje w trybie określonym przepisami kp oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (DzU nr 105, poz. 870).

Protokół powypadkowy

Pracodawca, który dowiedział się o wypadku swojego pracownika, jest zobowiązany do podjęcia działań określonych przepisami prawa. Po zabezpieczeniu miejsca zdarzenia pracodawca powinien niezwłocznie przystąpić do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. Ustalenia tego dokonuje powołany przez pracodawcę zespół powypadkowy, sporządzający na tę okoliczność protokół powypadkowy. Dokument ten zawiera ustalenia dotyczące okoliczności i przyczyn wypadku, powinien zostać sporządzony zasadniczo nie później niż w ciągu 14 dni od dnia uzyskania informacji o zdarzeniu. Zatwierdzony protokół powypadkowy pracodawca jest zobowiązany doręczyć poszkodowanemu pracownikowi niezwłocznie, a w przypadku, gdy wypadek przy pracy jest wypadkiem śmiertelnym – członkom rodziny zmarłego pracownika.

Protokół powypadkowy dotyczący wypadków śmiertelnych, ciężkich oraz zbiorowych pracodawca niezwłocznie doręcza właściwemu inspektorowi pracy.

Ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy dla innych grup ubezpieczonych dokonuje w karcie wypadku:

  • podmiot wypłacający stypendium sportowe – w stosunku do pobierających te stypendia;
  • podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania – w stosunku do wykonujących tę pracę na podstawie skierowania do pracy;
  • Kancelaria Sejmu w stosunku do posłów i Kancelaria Senatu w stosunku do senatorów;
  • pracodawca, u którego osoba pobierająca stypendium odbywa staż, przygotowanie zawodowe dorosłych, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub szkolenie, lub jednostka, w której osoba pobierająca stypendium odbywa szkolenie – w stosunku do osoby pobierającej stypendium w okresie odbywania tego stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, przygotowania zawodowego w miejscu pracy lub szkolenia na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący, pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych'
  • spółdzielnia produkcyjna, spółdzielnia kółek rolniczych – w stosunku do członków tych spółdzielni oraz innych osób traktowanych na równi z członkiem spółdzielni, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 300 ze zm.; dalej: usus), wykonujących pracę na rzecz tych spółdzielni;
  • podmiot, na którego rzecz wykonywana jest praca na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 1025 ze zm.; dalej: kc) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia – w stosunku do wykonujących te umowy;
  • osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kc stosuje się przepisy dotyczące zlecenia – w stosunku do współpracujących z tą osobą;
  • ZUS – w stosunku do prowadzących pozarolniczą działalność oraz współpracujących przy prowadzeniu takiej działalności w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, a także w stosunku do wykonujących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 409 ze zm.);
  • właściwa zwierzchnia instytucja diecezjalna lub zakonna – w stosunku do duchownych;
  • pracodawca, u którego osoba odbywa służbę zastępczą – w stosunku do odbywających tę służbę;
  • Krajowa Szkoła Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego – w stosunku do słuchaczy tej szkoły pobierających stypendium;
  • podmiot prowadzący szkołę doktorską – w stosunku do kształcących się w tej szkole doktorantów otrzymujących stypendium;
  • pracodawca – w stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kc stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoby te pozostają w stosunku pracy;
  • podmiot, z którym została zawarta umowa agencyjna, umowa zlecenia lub umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z kc stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowa o dzieło – w stosunku do osób wykonujących umowę, jeżeli w ramach takiej umowy praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym osoby te pozostają w stosunku pracy.

Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych;
  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Zdarzenie wypadkowe uprawnia do świadczeń pieniężnych jedynie wówczas, gdy jest zdarzeniem skutkowym powodującym u ubezpieczonego uraz lub gdy jego następstwem jest śmierć ubezpieczonego. Przez uraz należy rozumieć uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego, który doprowadził do zaistnienia wypadku przy pracy.

[...]

Marcin Jachimowicz
prokurator w Prokuraturze Rejonowej w Świebodzinie

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.